فقلت : يا أمير المؤمنين انّى قد أشفقت عليك من طول القيام فراحة ساعة ، و طرحت الرّداء ليجلس عليه فقال : يا حبّة إن هو إلّا محادثة مؤمن أو مؤانسته . قال : قلت : يا امير المؤمنين و إنّهم لكذلك ؟ قال : نعم ، و لو كشف لك لرأيتهم حلقا حلقا مخبتين يتحادثون . فقلت : أجسام أم ارواح ؟ فقال : بل ارواح - الحديث « 1 » . و چند حديث ديگر به همين مضمون در همين مقام در « وافى » از كتب اربعه روايت شده است ، فتبصّر . و نيز دربارهء روح مؤمن از امام صادق عليه السّلام روايت شده است كه : فإذا قبضه اللّه تعالى صيّر تلك الرّوح فى قالب كقالبه فى الدّنيا فيأكلون و يشربون ، فإذا قدم عليهم القادم عرفوه بتلك الصّورة الّتى كانت فى الدّنيا « 2 » . و چون خيال تجرّد برزخى دارد از ماوراى نشأهء طبيعى است لذا به بوار و ويرانى بدن زايل نمىشود بلكه نفس با همهء قواى خود به منزلهء قافله‌اى هستند كه امير قافله نفس است ، هركجا نفس است قافلهء او نيز با او هستند . و قوهء خيال جبلّى و سرشت او اين است كه نفس معانى را در قوالب صور گوناگون در نشأهء خيال مطابق اقتضاى ذاتى معانى و ملكات انشاء مىكند و تمثّل مىدهد اگرچه وجه مناسبت بر اكثر اهل علم مستور است و اوحدى از آنان كه مؤيّد بروح القدس‌اند و اوتاد و افرادى كه پيرو آنانند بر آن آگاهند ، ذلك فضل اللّه يؤتيه من يشاء . حجّة الحق ابو على سينا در فصل بيستم نمط دهم « اشارات » در اين موضوع گويد : « ان القوة المتخيّلة جبلت محاكية لكل ما يليها من هيئة ادراكيّة أو هيئة مزاجيّة سريعة التنقّل من الشىء الى شبهه أو ضده ، و بالجملة الى ما هو منه بسبب ، و للتخصيص أسباب جزئيّة لا محالة و ان لم نحصّلها نحن بأعيانها » . و به تعبير استادم علّامهء شعرانى

--> ( 1 ) - « وافى » ص 98 ، م 13 . ( 2 ) - « وافى » باب مكان أرواح المؤمنين بعد الموت ص 98 ، م 13 ، و حديث « مشارق » حافظ رجب برسى ص 158 « بحار » طبع كمپانى .